Kansenkaart Noord

steeds minder ruimte voor sport

Amsterdam Noord groeit explosief. In de periode tot 2040 verwacht het stadsdeel bijna 40.000 nieuwe inwoners te verwelkomen. Bijna anderhalf keer zo veel als in de huidige situatie. Ondanks deze sterke bevolkingstoename constateert de Sportraad helaas opnieuw dat de sportvoorzieningen volgens de huidige plannen niet mee zullen groeien. Sterker nog, vanaf 2000 tot nu is er meer dan 250.000 vierkante meter aan sportpark in het stadsdeel verdwenen. Dat is een oppervlakte gelijk aan de buurt Molenwijk of twee keer het Museumplein.

Nog zorgwekkender is dat binnen de huidige nieuwbouwplannen geen concrete voorstellen zijn om extra sportieve ruimte toe te voegen. Dit betekent niet alleen dat de complete stad die we beogen te bouwen er niet gaat komen, het betekent ook dat de in het collegeakkoord aangekondigde inhaalslag voor kwetsbare gebieden (bestaand Noord) ten aanzien van sport uitblijft.

De uiteenlopende problemen die dit met zich meebrengt zijn onderhand bekend en zullen de komende jaren alleen maar toenemen. Immers, het huidige gebrek aan beweging vormt reeds een ernstige bedreiging voor de volksgezondheid. Voldoende ruimte om te sporten in de buurt, en dus ook bewegen, is cruciaal voor de gezondheid van de Amsterdammer. Achteraf repareren zal niet mogelijk blijken. Met de komst van Haven-stad (die we in dit advies zelfs buiten beschouwing hebben gelaten) zal de ruimte nog schaarser worden en de behoefte nog hoger.

De situatie is kortom nijpend, maar gelukkig nog niet uitzichtloos indien er nu actie wordt ondernomen. De Sportraad is er (samen met het stadsdeel) in geslaagd de noodzakelijke ruimte voor sport te vinden zonder dat dit ten koste gaat van bestaande woningbouwplannen. Met deze ‘Kansenkaart Noord’ presenteren wij de vijf meest kansrijke locaties.

Vijf kansrijke locaties voor sport in Noord

het groene veld

In de oksel tussen de Ring A10 en de N247 richting Volendam ligt Het Groene Veld. Dit voormalige rioolwater-zuiveringsterrein wordt tijdelijk gebruikt door de voormalige ADM bewoners. Het gehele gebied beslaat zo’n 7 hectare en vormt een uiterst geschikte thuisbasis voor rugbyclub Amsterdam.

Niet alleen kan de aanleg van twee rugbyvelden gecombineerd worden met een aantal buurtplannen voor het terrein, ook is deels behoud van de bestaande activiteiten nog mogelijk. Op deze manier ontstaat een aantrekkelijk en veelzijdig recreatiegebied op een relatief goed bereikbare locatie.

Door de rugbyclub te verhuizen ontstaat er bovendien weer ruimte op sportpark Tuindorp Oostzaan om de groeiende vraag naar sport in dat gebied te faciliteren.

Sportpark De Melkweg

Sportpark De Melkweg is gelegen in het meest westelijke deel van Noord, tegen het Coentunnel tracé aan. Dit terrein heeft decennialang dienstgedaan als sportpark tot het stadsdeel in 2014 besloot de bestemming te wijzigen. Toch wordt er nog altijd gesport door de korfballers van Vlug&Vaardig, de handballers van SV De Vriendschap en de tennissers van TOB.

Daarnaast biedt het terrein tegenwoordig ruimte aan onder andere POF en een natuurspeeltuin. Deze combinatie kan worden gekoesterd, terwijl het ook mogelijk is extra ruimte voor sport toe te voegen.

Vooruitlopend op de komst van Haven-stad is dit één van de meest voor de hand liggende locaties voor uitbreiding met bijvoorbeeld hockey- en voetbalvelden.

Zijkanaal I

In de ontwikkelgebieden NDSM, Buiksloterham en Klaprozenbuurt verrijzen meer dan 15.000 woningen. Hoewel de bouw en oplevering hiervan al in volle gang is, lukt het in geen van de gebieden om de noodzakelijke ruimte voor sport te vinden.

Om te voorkomen dat een aantal onbruikbare postzegelparkjes versnipperd wordt aangelegd, verdient het de voorkeur om de opgaves te bundelen. Zo kan tenminste één centraal gelegen sportpark van voldoende omvang gerealiseerd worden om bijvoorbeeld een nieuwe vereniging te huisvesten.

De oevers aan weerszijde van Zijkanaal I lijken hiervoor het meest geschikt. Dit vereist enkele stevige, maar onvermijdelijke keuzes. De alternatieven zijn echter uitgeput of aantoonbaar ontoereikend.

Nieuwe Leeuwarderweg

De Nieuwe Leeuwarderweg loopt dwars door Noord en komt uit op de IJ-tunnel. Deze verkeersgoot vormt een onaantrekkelijke barrière die het stadsdeel in tweeën deelt.

Door deze weg ter hoogte van het Noorderpark te overkappen worden groenzones verbonden en ontstaat ruimte om sport toe te voegen in het hart van Noord. Hier kan een middelgroot multifunctioneel sportpark gerealiseerd worden dat is toegerust om meerdere (jeugd)sporten in verenigingsverband te faciliteren.

Door z’n centrale ligging bedient de uitbreiding van het stadspark niet alleen nieuwe ontwikkelgebieden zoals CAN, Hamerkwartier en Elzenhagen Zuid, maar ook bestaand Noord profiteert.

Zodoende kan het een belangrijke ontmoetingsfunctie hebben die sterk bijdraagt aan de sociale cohesie in dit deel van de stad.

Sportpark Schellingwoude

Sportpark Schellingwoude is gelegen in een groengebied tussen de Schellingwouderdijk en het IJ. Momenteel telt het vier voetbalvelden.

Dit kan worden uitgebreid door het sportpark anders in te richten en verschillende andersoortige sportvoorzieningen (3x3 basketbal, padel) toe te voegen. Hierbij is het van groot belang dat het groene karakter van het gebied behouden blijft.

Zo ontstaat een sportlandschap dat niet alleen een thuis biedt aan de georganiseerde sport, maar ook als basis dient voor meer recreatieve vormen van bewegen als zwemmen en wandelen.

Een energieneutraal en volledig duurzaam sportpaviljoen aan de oevers van het IJ zorgt voor ontmoeting tussen leden en gebruikers. Het vernieuwde (sport)park voorziet daarmee onder andere in (een deel van) de sportopgaves van de ontwikkelgebieden het Hamerkwartier en de Sluisbuurt.

aanbevelingen

Op basis van de plannen in Noord moet de Sportraad concluderen dat de 1-2-3 methodiek, zoals voorgesteld in de Omgevingsvisie, weinig effect sorteert. De doelstelling om minimaal de helft van de benodigde sportnormopgave in het ontwikkelgebied zelf te realiseren wordt niet of nauwelijks gehaald. Met als gevolg dat gekeken moet worden naar de uitbreiding van bestaand areaal (stap 2) of naar nieuwe locaties buiten het plangebied (stap 3).

Een succesvolle uitvoering van deze stappen vereist een gemeente die het overzicht bewaakt en zich te allen tijde verantwoordelijk voelt voor het bouwen van een leefbare stad. Een stad die de gezondheid van haar inwoners hoog in het vaandel heeft. Waar het vanzelfsprekend is om te kunnen sporten in de eigen buurt. Op plekken waar mensen met allerlei verschillende achtergronden elkaar tegenkomen en ontmoeten.

Middels deze kansenkaart verwacht de Sportraad haar steentje bij te dragen aan een fijner stadsdeel om in te wonen. Het is nog niet te laat. Besluitvaardigheid en doortastendheid zijn echter vereist.

advies sportraad

In de wetenschap dat stadsdeel Noord de komende jaren verder gaat verdichten en afstevent op een aanzienlijk tekort aan sportieve ruimte adviseert de Sportraad Amsterdam:

• met klem om de kansen die op de vijf genoemde locaties liggen met beide handen aan te grijpen en met voorrang de bijbehorende noodzakelijke besluiten te nemen.
• de afdelingen verantwoordelijk voor het bouwen van een leefbare stad, om voor en met de andere stadsdelen soortgelijke ‘kansenkaarten’ op te stellen met kansrijke locaties voor het toevoegen van sport.