Reactie Visie Amsterdamse sportparken

Geachte wethouder Sport & Bewegen,

De Sportraad Amsterdam heeft zich op uw verzoek gebogen over de conceptversie van de ‘Visie Amsterdamse sportparken, beweging richting 2035’. In deze visie worden de ambities tot 2035 voor bestaande en toekomstige sportparken in Amsterdam toegelicht.

Door de toenemende druk op de publieke ruimte hebben de sportparken in onze stad een open karakter en een grotere maatschappelijke functie gekregen. De Sportraad juicht toe dat er in deze visie veelvuldig aandacht is voor het multifunctioneel gebruik van sportparken, zowel qua inrichting als exploitatie. Vanwege de doorgaande groei van de stad zullen er echter niet alleen nieuwe sportparken gerealiseerd moeten worden, ook zal het gebruik op bestaande sportparken worden geïntensiveerd. Dat kan niet zonder een heldere visie op hoe we de waarde van sportparken nog beter kunnen benutten en wat een verdichtend Amsterdam betekent voor de manier waarop we ze inrichten. Alvorens u de conceptversie van de ‘Visie Amsterdamse sportparken, beweging richting 2035’ vaststelt, verzoekt de Sportraad Amsterdam u daarom de volgende aanbevelingen in overweging te nemen.

1) Kom met een concreet plan om Amsterdamse sportfaciliteiten toegankelijk te maken voor sporters met een beperking.

De Sportraad is positief gestemd over het voornemen om sportparken nog toegankelijker te maken door omheining en/of hekken te verwijderen en recreatieve speel- en groenruimte toe te voegen. Het toegankelijk maken van Amsterdamse sportparken betekent echter ook dat sporters (of bezoekers) met een fysieke beperking zich vrijuit moeten kunnen verplaatsen. Oftewel, niet alleen rekening houden met de letterlijke fysieke drempels, maar ook andere belemmeringen. Een deel van de sportfaciliteiten in Amsterdam heeft namelijk geen liften, mindervalide toiletten en is lastig te bereiken met het openbaar vervoer.

Het valt op dat hier vaak in een enkele zin over wordt gerept in accommodatiebeleid, maar dat een visie – laat staan concreet plan – lijkt te ontbreken. Wat ons betreft is er dan ook nog veel winst te behalen voor deze vaak vergeten doelgroep in zowel bestaande sportinfrastructuur als in toekomstige sportvoorzieningen. De Sportraad ziet daarom graag dat er een duidelijke visie komt op de toegankelijkheid van Amsterdamse sportfaciliteiten voor sporters met een beperking, zowel openbaar als commercieel.

2) Stem de inrichting van sportparken af op de buurtfunctie en de professionalisering van verenigingen.

De Sportraad ziet graag sportparken waar georganiseerd en ongeorganiseerd sporten samenkomt. Waar ruimte wordt geboden aan sportaanbod met een relatief hoge bezettingsgraad, dat aansluit bij de huidige tijdsgeest en het bestaande aanbod op sportparken versterkt. Oftewel, niet alleen tennis, voetbal en basketbal maar ook padel, 5v5 voetbal en 3x3 basketbal. Goede voorbeelden zijn het sportpark Sportheldenbuurt en het Olympiaplein, waar een verscheidenheid aan verenigingssport, ongeorganiseerde sport en commercieel aanbod elkaar weet te versterken.

De woningambities van het college zijn bovendien ambitieus en om het sportaanbod mee te laten groeien met de demografische ontwikkelingen in onze stad zal tevens gekeken moeten worden naar het intensiveren van het gebruik op bestaande sportparken. Sportparken bevinden zich veelal op centrale en/of groene locaties in de stad en zullen naar alle waarschijnlijkheid een belangrijkere sociaal-maatschappelijke functie gaan vervullen in de sterk verdichtende Amsterdamse buurten. Een dergelijke invulling en brede maatschappelijke taak vraagt veel van de gebruikers. Een rol die hoofdzakelijk wordt ingevuld door verenigingen, die weer grotendeels leunen op vrijwilligers voor de dagelijkse organisatie. Om in de nabije toekomst de potentie van sportparken optimaal te benutten is er in de ogen van de Sportraad een professionaliseringsslag in beheer nodig. Organisatorische ondersteuning in de vorm van sportparkregisseurs is een stap in de goede richting, maar in onze ogen niet voldoende.

De sport dient altijd centraal te staan op sportparken, maar ook bij het fysieke ontwerp zal nagedacht moeten worden over het integreren van functies en organisaties die sportverenigingen kunnen helpen bij verdere professionalisering. Denk aan een clubhuis dat fungeert als buurtrestaurant en ruimte biedt aan culturele programmering, aan eerstelijnszorginstellingen zoals huisartsen of fysiotherapie, aan naschoolse opvang en onderwijsinstellingen of aan maatschappelijke organisaties die middels leerwerkplekken de vereniging kunnen voorzien van jonge talentvolle bestuurders. Sportpark Sloten-West zou hierbij als mooie voorbeeldcasus kunnen dienen met de ontwikkeling van Schinkelhaven in het vooruitzicht.

Het liefst ziet de Sportraad een overgangsmodel voor het beheer en de inrichting van bestaande en nog te bouwen sportparken. Een model dat zich richt op functiemenging waar de ruimte zowel sportief als sociaal-maatschappelijk optimaal benut wordt. De Sportraad denkt hier graag over mee en zou met meer tijd een uitgebreider advies hierover kunnen uitbrengen aan het college en de gemeenteraad.

3) Verken de mogelijkheden om een Hoofdsportstructuur in te voeren.

Tot slot, voor een succesvolle opvolging van bovenstaande aanbevelingen zou er tevens gekeken moeten worden naar de huidige beperkingen die worden opgelegd door de Hoofdgroenstructuur. De Sportraad Amsterdam adviseert het college en de gemeenteraad om een beleidskader te onderzoeken dat beter is afgestemd op het maximaliseren van de potentie van de Amsterdamse sportparken. In 2010 – toen de Hoofdgroenstructuur in het leven werd geroepen – pleitten wij al voor een Hoofdsportstructuur. In ons advies aan het college schreven wij destijds:

“Terecht stelt de Structuurvisie dat sport tegenwoordig een wezenlijk onderdeel uit maakt van de stedelijke woonomgeving en al lang niet meer monofunctioneel is, zoals bij volkstuinen en begraafplaatsen het geval is. Het toenemende sociaal-maatschappelijk belang van sport en de dynamiek van de sector dwingt Amsterdam na te denken over een manier waarop deze waardevolle ruimte enerzijds beschermd wordt en anderzijds alle mogelijkheden krijgt om zichzelf verder te ontwikkelen. In dit licht pleit de Sportraad voor het instellen van een Hoofdsportstructuur met als enige doel het bevorderen van de actieve sportparticipatie in Amsterdam door kwalitatief hoogwaardige sportvoorzieningen te creëren en beschermen.”

Een oproep die inmiddels nog actueler en urgenter is. De publieke ruimte is – en wordt - spaarzamer in onze stad en sportparken zijn bij uitstek locaties die kunnen bijdragen aan vitale woonwijken. Ze kunnen de gemeente helpen in het behalen van haar maatschappelijke doelstellingen en plekken worden waar sport, onderwijs, zorg en ondernemerschap samenkomen. Daar hoort een passend beleidskader bij gericht op een betere benutting van de bijzondere ruimte die sportparken bieden.

Met bovenstaande aanbevelingen hoopt de Sportraad Amsterdam een positieve bijdrage te kunnen leveren aan de ‘Visie Amsterdamse sportparken, beweging richting 2035’. Het is immers van groot belang dat in een verdichtende stad – waar de ruimte voor sport onder druk staat – de Amsterdamse sportparken vitaal en toekomstbestendig zijn. We zien uit naar uw reactie.

Met vriendelijke groet,

Brian Benjamin
Voorzitter
SPORTRAAD AMSTERDAM