Olympische Ambitie Amsterdam

Geachte heer Van der Laan,

Allereerst wil de Sportraad u van harte feliciteren met de officiële uitverkiezing tot naamgevende stad van een eventueel Nederlands bid voor de organisatie van de Olympische Spelen in 2028. Wij realiseren ons dat het niet eenvoudig is geweest alle betrokken partijen te bewegen deze keuze niet nog langer uit te stellen. De Sportraad waardeert al uw inspanningen die hiertoe hebben bijgedragen dan ook ten zeerste. De stilte die echter volgde op de uitverkiezing heeft de Sportraad daarentegen betreurd. Naar onze mening was dit het uitgelezen moment voor een stevige doorstart van de (Amsterdamse) Olympische ambitie. Een moment waarop Amsterdam zich had kunnen presenteren als verbindend regisseur en enthousiast aanjager van het Olympisch Plan Nederland.

Gelukkig bieden de succesvol verlopen Olympische en Paralympische Spelen in Londen hiervoor alsnog voldoende aanknopingspunten. Zo heeft Londen niet alleen bewezen dat de Olympische Spelen, mits goed georganiseerd, kunnen functioneren als vliegwiel voor sociaal-maatschappelijke en economische vooruitgang. Wat de Spelen in Londen – en de successen van de Oranje equipe – eveneens hebben aangetoond is dat Nederland wel degelijk zeer ontvankelijk is voor het Olympische virus. De Sportraad adviseert het college dit momentum¹ te benutten en op korte termijn naar buiten te treden met de niet mis te verstane boodschap dat Amsterdam er samen met haar partnersteden en de rest van Nederland de komende jaren alles aan gaat doen om in 2016 op Olympisch niveau te zijn. Zowel inhoudelijk als organisatorisch doen wij u hiertoe enige aanbevelingen.

1] Schaar u als voltallig college eensgezind achter de Olympische ambitie en spreek u hiervoor doorlopend en gestructureerd uit in openbare optredens te beginnen onmiddellijk na het zomerreces.

Om te laten zien dat Amsterdam de Olympische Ambitie serieus neemt, is het essentieel dat het voltallige college van Amsterdam zich vanaf nu eensgezind achter de Olympische ambitie schaart. Zowel in woord als gebaar. Alle Amsterdamse wethouders zullen derhalve met regelmaat blijk van hun steun dienen te geven door de Olympische ambitie te verweven met de eigen portefeuilles. Daarnaast dient de burgemeester zich – zodra het moment daar is en nog nadrukkelijker dan nu het geval is – te profileren als fervent pleitbezorger van de Olympische Ambitie. Enerzijds door bestuurlijke verantwoordelijkheid te nemen voor (een deel van het) tienpuntenplan (zie ook organisatie & aansturing) en anderzijds door zich in openbare optredens structureel uit te spreken voor de Olympische Ambitie. Te beginnen onmiddellijk na het zomerreces. Het is namelijk hoog tijd dat Amsterdam laat zien dat het lang op dit moment heeft gewacht en klaar is om het land bij de hand te nemen bij de verwezenlijking van de Olympische droom. Het stadsbestuur dient hierbij enthousiast en met een topsportmentaliteit het voortouw te nemen.

Randstad 2028

De eventuele organisatie van de Olympische Spelen in 2028 biedt ons de kans om de wereld te laten zien dat Nederland de durf en bereidheid heeft duurzaam te investeren in de samenleving om onze internationaal vooraanstaande positie te behouden. De Olympische Ambitie vraagt om een topsportmentaliteit, niet alleen in de sport, maar ook in het bedrijfsleven, onderwijs, cultuur, architectuur en al die andere sectoren die ons land hebben gemaakt tot wat het nu is. Excelleren op al deze terreinen is het doel.

Overkoepelend thema hierbij zou volgens de Sportraad de ontwikkeling van de Randstad tot een aantrekkelijke, innovatieve en excellente metropoolregio dienen te zijn. Nederland heeft Spelen nodig om zijn economische motor (de Randstad met Amsterdam als zwaartepunt) internationaal te positioneren en nationaal te verbinden. In 2028 staat de Randstad vier weken in het middelpunt van de mondiale belangstelling. De etalage bij uitstek om deze regio te presenteren als volwaardige metropoolregio en belangrijkste Portal to Europe. Onze internationale concurrentiepositie zal aanzienlijk worden versterkt en parallel daaraan wordt de economische vitaliteit van de regio geborgd.

Op nationaal niveau is het onder meer van belang om de spreekwoordelijke eilanden (Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag) die nu in de Randstadzee liggen te verbinden. Infrastructureel, logistiek en organisatorisch. Iedere dag opnieuw zullen vele miljoenen Nederlanders hier profijt van hebben. Het geeft de legacy een significante betekenis.

Bovendien mag niet vergeten worden dat deze plannen hoe dan ook door Nederland zullen moeten worden gerealiseerd om de internationale concurrentiepositie te borgen danwel te versterken. Dit geldt ook voor Amsterdam, wil het tenminste zijn top vijf positie op de Europese ranglijst van aantrekkelijkste vestigingsregio’s behouden. De Olympische Ambitie helpt de realisatie van al deze plannen aanzienlijk versnellen. En daarin schuilt uiteindelijk de echte winst voor ons land, zelfs als de Spelen onverhoopt aan ons voorbij zouden gaan.

2a] Koppel het streven om een Olympisch bid uit te brengen organisatorisch los van de realisatie van de Olympische legacy

Nu Amsterdam is verkozen tot naamdrager dient het een duidelijk (organisatorisch) onderscheid te maken tussen het eventueel uitbrengen van een Olympisch bid enerzijds en de Olympische legacy van de complete Olympische Ambitie anderzijds. Deze laatste geeft vorm aan de toekomst van onze stad en ons land. Het werk hieraan kan morgen beginnen en komt nadrukkelijk ten goede van alle Nederlanders. Juist daarom dient deze legacy (net als in Londen) organisatorisch losgekoppeld te worden van het streven om een bid uit te brengen. Het politieke afbreukrisico verbonden aan een dergelijk bidtraject is immers veel te groot en niet altijd fair. Aangezien de legacy er nadrukkelijk op is gericht om Nederland op tal van terreinen te ontwikkelen, mag de realisatie hiervan niet afhankelijk zijn van de komst van de Spelen. Wel kunnen we de ambitie om de Spelen te organiseren benutten om de realisatie van de legacy aanzienlijk te versnellen. Het organisatorisch loskoppelen van deze twee trajecten moet voorkomen dat een publiek debat gevoerd wordt op onheuse gronden en sentimenten, waarbij – soms omwille van eenvoudig politiek gewin - het draagvlak voor de Olympische ambitie kan worden aangetast.

2b] Plaats de realisatie van de Amsterdamse legacy onder verantwoordelijkheid van de Amsterdam Economic Board en daarmee de burgemeester van Amsterdam.

Het werken aan de legacy begint nu en is veel breder dan de sport alleen. Het is een economisch project dat een brug slaat tussen cultuur, kennis en sport en ons dwingt over een langere periode na te denken over de invulling van de stad en het stedelijk weefsel. De legacy gaat nadrukkelijk niet alleen over sport, maar over veel meer: economie, infrastructuur (transport, communicatie etc.), sociale cohesie, gezondheid en welzijn (intelligentie, plezier). Het biedt een paraplu voor een breed scala aan vernieuwende en verbindende initiatieven en sluit daarmee perfect aan bij de visie en ambitie van de Amsterdam Economic Board. Dit is naar mening van de Sportraad dan ook de aangewezen partij om deze legacy te omarmen en verder vorm te geven. Als voorzitter van de Economic Board is de burgemeester eindverantwoordelijk voor de realisatie van de legacy van de Amsterdamse Olympische Ambitie. De bestaande projectorganisatie Olympische Ambitie zal hiervoor de ondersteunende werkzaamheden gaan verrichten, waarbij de nadruk ligt op het verbinden van partijen en het bewaken van de realisatie van de legacy.

Op nationaal niveau kan toenadering worden gezocht met onder meer de Economic Development Board Rotterdam. Deze partijen kunnen in gezamenlijkheid het voortouw te nemen bij de ontwikkeling en internationale positionering van de Randstad, onder verantwoordelijkheid van de betrokken burgemeesters.

2c] Breng de voorbereiding van een eventueel bid onder bij Olympisch Vuur en laat dit aansturen door een aansprekende Olympisch regisseur.

Het Program Office van Olympisch Vuur gaat zich concentreren op direct met het bid samenhangende zaken zoals het draagvlak, communicatie en de marketing van het Olympisch Plan. De leiding hierover komt in handen van een stevige aansprekende Olympisch regisseur. De Spelen van Londen zijn niet op z’n laatst zo’n groot succes geworden door het effect van de grote inspirator, Lord Sebastian Coe. Teneinde de effectiviteit en zichtbaarheid van het Olympisch Vuur te vergroten verhuist het Program Office van Papendal naar Den Haag of het Olympisch Stadion in Amsterdam. De minister van Sport krijgt de eindverantwoordelijkheid over deze organisatie.

3] Formuleer een tienpuntenplan dat richting geeft en energie opwekt.

Het ontbreekt momenteel in Nederland aan een inspirerend en overtuigend verhaal achter de wens de Olympische Spelen te organiseren. Zoals Deloitte medio 2011 al constateerde is de komst van een concreter plan op korte termijn noodzakelijk om interesse van private en publieke organisaties te wekken en te behouden. Door hierin onmiddellijk te voorzien presenteert Amsterdam zich niet alleen als voortrekker, ook laat het zien dat het zich realiseert dat iedere seconde telt als we met z’n allen in 2016 daadwerkelijk op Olympisch niveau willen zijn.

Hiervoor dient een verhaal geformuleerd te worden dat enerzijds duidelijk maakt waarom Nederland de Olympische Spelen zou moeten organiseren en anderzijds voldoende concrete aanknopingspunten biedt voor de meest uiteenlopende partijen om zich hierbij aan te sluiten. Amsterdam doet er goed aan de hoofdlijnen voor dit verhaal zo snel mogelijk vast te leggen in een tienpuntenplan. Zo kan het richting geven aan de inhoud van het verhaal en daarbij behorende legacy (zie ‘Randstad 2028’). Het dwingt ons tevens na te denken over de vraag hoe dat Olympisch niveau er voor Amsterdam uitziet.

Het tienpuntenplan richt zich vooreerst op de korte en lange termijn voordelen voor de inwoners van Amsterdam en Nederland. Hoewel het zwaartepunt in de regio Amsterdam zal komen te liggen, dient – volledig in de geest van een nationaal verantwoordelijke hoofdstad - tegelijk ruim aandacht worden besteed aan de wensen en noden van andere regio’s en steden. Deze zullen onder regie van Amsterdam intensief betrokken moeten worden bij de uitwerking van de tien punten, zodat het uiteindelijke verhaal van ons allemaal is. Eerst is echter Amsterdam aan zet en zal het op zeer korte termijn met een richtinggevend en weldoordacht tienpuntenplan moeten komen dat de Olympische Ambitie flink helpt opstoken.

In afwachting van uw reactie verblijf ik,

Hoogachtend,

mr. drs. R.D. Geerlings
Voorzitter
SPORTRAAD AMSTERDAM

dr. C. Vervoorn
Werkgroep Sport & 2028

Voetnoten

1. Hoewel de verleiding groot is om de uitkomst van de landelijke verkiezingen op 12 september – en mogelijk zelfs de daaropvolgende kabinetsformatie - af te wachten, is de Sportraad van mening dat Amsterdam zich hierdoor niet zou mogen laten leiden bij de invulling van zijn rol als naamgevende stad. Een voortvarende aanpak en een gedegen visie zijn in alle opzichten nu vereist. ↩