Bedenkingen Tariefsverhoging

Geachte raadsleden,

Op 11 november 2020 stuurde de Sportraad Amsterdam wethouder Kukenheim een brief waarin wij onze zorgen uitten over de aangekondigde verhoging van de huurtarieven voor sportaccommodaties. Wij vroegen haar - mede gelet op de aanzienlijke impact van de coronacrisis - aan te geven welke gevolgen deze verhoging volgens het college heeft voor de sportaanbieders in de stad. Tot op heden hebben wij helaas geen antwoord op onze vragen ontvangen.

In de tussentijd zijn onze zorgen verder toegenomen. In de eerste plaats natuurlijk door het uitblijven van versoepelingen van de coronamaatregelen, met alle bijbehorende negatieve gevolgen voor sportaanbieders. Zo kunnen binnensporten nog steeds niet worden hervat en zijn kantines (een belangrijke bron van inkomsten voor veel sportaanbieders) al weer bijna het hele seizoen dicht. Daar komt de berichtgeving en discussie rond de verhoging van tarieven nog eens bij. De Sportraad heeft zijn bedenkingen hierbij eerder al op zowel bestuurlijk als ambtelijk niveau gedeeld. Aangezien wij hier tot op heden onvoldoende bevredigende reacties op hebben gekregen, kiezen wij er voor een aantal van onze bedenkingen hierbij met u te delen.

Oneigenlijke vergelijking

Om te beginnen creëert de benchmark die aan de verhoging ten grondslag ligt in tabel 7 (zie onder) een oneigenlijk beeld van de verschillen tussen de buitentarieven in de grote steden. Amsterdam en Utrecht hanteren namelijk een totaaltarief dat bestaat uit een week- en weekendcomponent, terwijl de andere drie steden één totaaltarief voor het hele seizoen hanteren. Om een eerlijke vergelijking te kunnen maken dienen voor Amsterdam en Utrecht de twee componenten (rood omcirkeld) dus bij elkaar opgeteld te worden. Uit een kleine steekproef onder Amsterdamse hockey- en voetbalverenigingen blijkt dat zij – week- en weekendtarief bij elkaar opgeteld – ongeveer evenveel voor een kunstgrasveld (tussen de €6000 en €8000 per veld, per seizoen) betalen als clubs in Rotterdam, Den Haag en Eindhoven. Utrecht is substantieel duurder dan de rest. Op basis van deze kleine steekproef lijkt ten onrechte te zijn gesuggereerd dat Amsterdam aanzienlijk lagere tarieven hanteert voor hockey- en voetbalverenigingen dan de andere grote steden.

Voor andere buitensporten lijkt dit ook te gelden. Zo betalen Amsterdamse tennisverenigingen volgens onderzoek van de tennisbond zo’n vijftig procent meer huur per tennisbaan dan tennisclubs in andere grote gemeenten. Aangezien de huur van een tennisbaan bovendien relatief hoog is (€ 9000,- per baan, per seizoen) in vergelijking met andere sporten, zijn de financiële gevolgen van de verhoging voor de Amsterdamse tennisverenigingen extra groot. Wij begrijpen dan ook heel goed dat zij hier bezwaar tegen hebben aangetekend.

Eerdere verhoging

In de discussie wordt met enige regelmaat beweerd dat het logisch is dat de tarieven nu verhoogd worden, omdat dit al heel lang niet gebeurd zou zijn. Dit klopt niet. Met ingang van seizoen 2017-2018 introduceerde de gemeente Amsterdam een nieuwe tarievensystematiek. Deze nieuwe systematiek ging in veel (niet alle) gevallen gepaard met een stijging van de huurlasten. Bij sommige sportaanbieders was deze zelfs dermate groot dat een speciale ingroeiregeling ontworpen werd.

Onvolledige benchmark

De benchmark houdt geen rekening met de gevolgen voor andere sportaanbieders dan verenigingen, terwijl de tarieven die zij betalen (maatschappelijk, commercieel) ook zullen stijgen met 8% (binnensport) en 12,5% (buitensport). Dit heeft een grote impact op de veelal sociale sportondernemers (stichtingen, zzp’ers en andere kleine organisaties) voor wie de huur toch al een relatief grote kostenpost is. De Sportraad vreest dat deze groep hard geraakt gaat worden.

Goed verhuurderschap

Naar wij hebben begrepen biedt (ten minste) een deel van de bestaande huurovereenkomsten met sportaanbieders juridisch onvoldoende ruimte om de voorgenomen tariefsverhoging door te mogen voeren. De wethouder heeft daarop onlangs alle sportaanbieders een brief gestuurd waarin de bestaande huurovereenkomst eenzijdig wordt opgezegd per 31 juli 2021 met als doel een nieuwe overeenkomst tegen hogere tarieven aan te gaan met ingang van 1 augustus 2021. Zelfs als dit juridisch houdbaar is, kan de Sportraad zich niet voorstellen dat dit past binnen de bepalingen van goed verhuurderschap die de gemeente van tal van andere partijen verlangt. Het zorgt in ieder geval voor onbegrip onder sportaanbieders en zet de toch al moeizame relatie met de gemeente onder druk.

Ongelukkige timing

Sportaanbieders beleven momenteel vrijwel zonder uitzondering het zwaarste seizoen uit hun bestaan. Reserves raken uitgeput, geplande investeringen (onder meer in accommodaties) worden gebruikt om acute financiële gaten te dichten en hoewel er hoop is dat de sport na de zomer de draad weer enigszins kan oppakken, zien en vrezen veel aanbieders een afname van het ledenaantal. Het is uitermate wrang om op zo’n moment geconfronteerd te worden met een aanzienlijke stijging van de huurlasten. Voor aanbieders betekent dit dat zij ofwel de contributie zullen moeten verhogen ofwel moeten bezuinigen op de kwaliteit van hun sportaanbod. Een dilemma dat in beide gevallen ten koste gaat van hetgeen de gemeente zegt na te streven: een veilig, (financieel) toegankelijk en plezierig sportklimaat.

Tot slot

De Sportraad is ervan op de hoogte dat de gemeenteraad al in 2019 tot deze tariefsverhoging besloten heeft, maar kan zich niet voorstellen dat een meerderheid van mening is dat dit besluit onder de huidige omstandigheden daadwerkelijk dient te worden doorgevoerd. Veel sportaanbieders zijn momenteel uitermate kwetsbaar en verdienen een gemeente die hen vol overtuiging steunt en bijstaat. Zij zijn het immers die structureel Amsterdammers in beweging brengen en daarmee invulling geven aan de sportieve doelstellingen die de gemeente zegt zo belangrijk te vinden. De Sportraad adviseert nadrukkelijk om het eerdere besluit tot verhoging van de tarieven terug te draaien. Niet alleen omdat het is genomen op basis van verkeerde gronden, maar bovenal omdat het onder de huidige omstandigheden simpelweg het verkeerde besluit op het verkeerde moment is.

Met vriendelijke groet,

drs. A.G.M. Telleman
Voorzitter
SPORTRAAD AMSTERDAM