Reactie op conceptvisies Sport Nieuw-West

Aan: Deelraad stadsdeel Nieuw-West
Betreft: Reactie van Sportraad Amsterdam op de twee conceptvisies: Nieuw-West Sport: Conceptvisie Sportstimulering Nieuw-West en Sportparken voor iedereen: Conceptvisie op de sportparken in Nieuw-West 2012 – 2025.

Geacht deelraadslid,

Naar aanleiding van de twee recentelijk geformuleerde sportvisies heeft de Sportraad Amsterdam¹ begin april het initiatief genomen om hierop te reageren in een persoonlijke brief aan de portefeuillehouder Sport van Nieuw-West. De Sportraad heeft derhalve geen gebruik gemaakt van de inspraakperiode die gold voor beide conceptvisies, waardoor de brief ook niet is opgenomen in de nota van beantwoording. Een aantal inhoudelijke aanbevelingen uit onze brief wilden wij u allen toch echter niet onthouden.

De Sportraad kent Nieuw-West als een ambitieus stadsdeel met een ruim aanbod sportieve voorzieningen. Het herbergt daarnaast enkele unieke topsportaccommodaties en aansprekende sportevenementen met grootstedelijk, zelfs landelijk bereik. Tegelijkertijd kampt Nieuw-West met een lage sportparticipatie en groeiende overgewichtproblematiek. Bovendien is het een recentelijk gefuseerd en gereorganiseerd stadsdeel waar de bestaande middelen voor sport flink onder druk staan. Kortom, een logisch moment om het gehele sportbeleid te evalueren en nieuwe doelstellingen te formuleren. Dat dit dagelijks bestuur deze uitdaging aangaat en er daarbij niet voor terug deinst bestaande programma’s, projecten en subsidies kritisch te beoordelen juicht de Sportraad toe.

1. Breng alle sportgerelateerde dossiers samen in één sterke sportafdeling

De Sportraad maakte het stadsdeel tijdens de stadsdeelfusie attent op de nadelige consequenties van het spreiden van de sportgerelateerde dossiers over meerdere afdelingen en directies.² De huidige inhoudelijke en fysieke versnippering van de afdeling sport maakt het onzes inziens vrijwel onmogelijk om adequaat sportbeleid te voeren. Het maakt de sport in Nieuw-West niet alleen tot een makkelijk slachtoffer in de strijd om de schaarse budgetten, maar belemmert ook de ontwikkeling van een integrale visie die de verschillende dimensies van het sportbeleid zorgvuldig met elkaar verweeft. Tot slot komt het de zichtbaarheid van sport als loket voor bewoners, verenigingen en andere sportaanbieders niet ten goede. De Sportraad dringt er dan ook nadrukkelijk op aan deze organisatorische oneffenheid glad te strijken.

2. Een aantal specifieke dossiers is gebaat bij een gezamenlijke benadering

Zoals hierboven al aangegeven is een integrale benadering essentieel om tot een goede visie te kunnen komen. Dit geldt niet alleen voor alle relevante (beleids)sectoren binnen het stadsdeel, maar ook voor tal van ontwikkelingen daarbuiten. Het stadsdeel is geen eiland, maar maakt nadrukkelijk onderdeel uit van de rest van de stad. Een goede visie bevat een combinatie van deze verschillende schaalniveaus. Zo acht de Sportraad het zogenaamde gebiedsgericht werken op bepaalde (sportstimulerings)dossiers waardevol, maar zijn wij tegelijkertijd van mening dat onder meer het vaststellen van verhuurtarieven en topsportbeleid bij uitstek onderwerpen zijn die onder aansturing van de centrale stad dienen te vallen. Hier komt bij dat de Sportraad er voor pleit om alle Amsterdamse sportaccommodaties in de nabije toekomst onder verantwoordelijkheid van één centrale, (deels) verzelfstandigde organisatie te plaatsen. Met interesse volgen wij de experimenten in Nieuw-West met alternatieve vormen van parkbeheer, maar adviseren ook hier nadrukkelijk gezamenlijk op te trekken met de centrale stad.

3. Kies voor een sportieve focus die aansluit bij de wensen en behoeften van de inwoners.

Met de introductie van een sportprogramma in elke wijk bewijst Nieuw-West dat het de waarde van maatwerk erkent. Door onder meer behoeften en knelpunten op te nemen in speciale actieplannen krijgen de inwoners veel meer invloed op het sportaanbod in hun buurt. Deze vraaggerichte benadering verdient navolging.

Ten eerste bijvoorbeeld door te investeren in nieuwe vormen van georganiseerd sporten. Een groot deel van de traditioneel georganiseerde sportverenigingen in Nieuw-West leidt immers al jaren een moeizaam bestaan. Naar mening van de Sportraad loont het de moeite alternatieve vormen van verenigen te onderzoeken en hierin te investeren. Vormen die beter aansluiten bij de specifieke wensen en behoeften van de inwoners van Nieuw-West. Dit neemt overigens niet weg dat de Sportraad de traditionele sportvereniging nog altijd ziet als een belangrijk en uiterst waardevol onderdeel van het totale sportaanbod in het stadsdeel.

Ten tweede kan de Sportraad zich niet aan de indruk onttrekken dat de keuze voor de focussporten vooreerst is ingegeven door de aanwezigheid van enkele unieke sportaccommodaties en –evenementen, zoals het Velodrome, het Sloterparkbad en de Rugby Sevens. Uitgangspunt is derhalve het bestaande aanbod van sportieve voorzieningen die de complete ketenaanpak mogelijk maken. Het is echter de vraag of dit aansluit bij de daadwerkelijke sportieve behoeften van de inwoners. Juist als het verhogen van de sportparticipatie de hoofddoelstelling van de sportvisies is, zou de focus op de vraagzijde moeten liggen. Wij adviseren Nieuw-West daarom te kiezen voor een meer vraaggerichte en desgewenst onconventionele focus die inspeelt op de actuele behoeften van de inwoners van Nieuw-West. In dat kader achten wij onder meer de kracht- en vechtsporten, diverse dansvormen, straatsporten, zaalvoetbal en fitness nog onderbelicht.

Ten slotte raadt de Sportraad aan tevens enige focus aan te brengen in de aanpak (H9 e.v.) en binnen iedere afzonderlijke peiler voorrang te geven aan projecten die ofwel in het verleden succesvol zijn gebleken, ofwel duidelijk voorzien in een huidige behoefte.

4. Wees zorgvuldig met en concreet over de toekomst van sportparken

De Sportraad kan niet vaak genoeg benadrukken dat de sportieve ruimte in stedelijk gebied voortdurend onder druk staat en derhalve gekoesterd dient te worden. Opheffing of herinrichting is vrijwel altijd een onomkeerbaar proces met onwenselijke gevolgen op langere termijn. Waarbij bovendien moet opgemerkt dat het overschot aan sportvelden, zoals vastgesteld in het sportaccommodatieplan, alleen iets zegt over het gebruik in verenigingsverband en niet over de vraag naar sportieve ruimte. Dit neemt echter niet weg dat het voor de hand ligt om de inrichting en het gebruik van alle sportparken nu kritisch te bekijken. En hoewel de Sportraad zich kan vinden in het streven van het stadsdeel naar een optimalisatie van het grondgebruik, is het ons na lezing van beide visies echter nog altijd niet duidelijk of de genoemde herbestemmingsopties voldoende (geografisch gespreide) ruimte bieden voor alternatieve (vraaggerichte) vormen van sportaanbod of dat zij slechts het opheffen van sportieve ruimte trachten te legitimeren. Temeer daar een aantal van de voorgespiegelde opties voor nieuwe ontwikkelingen (IJsbaan, Olympische locatie) op wensdenken lijkt te berusten en commerciële initiatieven en investeringen – zeker nu – kunnen tegenvallen, vreest de Sportraad dat het er in de praktijk op neer komt dat (te) veel ruimte voor sport verloren gaat. Om dit te voorkomen adviseren wij de toekomstige inrichting van de huidige sportparklocaties te concretiseren door een minimum aantal vierkante meters sportieve ruimte per sportpark te garanderen.

Hoewel de Sportraad zich realiseert dat beide documenten op 30 mei as. ter besluitvorming liggen, hopen wij u met deze brief enkele handvatten te hebben aangereikt die de totstandkoming van een sterke integrale visie alsmede de nadere uitwerking hiervan bevorderen.

Met vriendelijke groet,

SPORTRAAD AMSTERDAM
mr. drs. R.D. Geerlings
Voorzitter

Voetnoten

1. De Sportraad Amsterdam adviseert gevraagd en ongevraagd aan (deel)raad en/of stads(deel)bestuur over de hoofdlijnen van het sportbeleid. ↩

2. De verschillende sportdossiers zijn in Nieuw-West momenteel verdeeld over twee directies en drie afdelingen. ↩