Accommodaties & zwemwaterTopsport

Advies Sportas Amsterdam

Advies Sportas Amsterdam

Ontwikkel de sportaccommodaties in de Schinkelscheg en het Amsterdamse Bos gezamenlijk tot een prominente topsportlocatie die de internationale positie van Amsterdam versterkt.

In het kort

  • Bestaande accommodaties in de Schinkelscheg en het Amsterdamse Bos kunnen worden geïntegreerd.
  • Een samenhangend ontwikkelingsplan biedt kansen voor topsport én breedtesport.
  • De locatie kan uitgroeien tot een toonaangevende sportplek met internationale uitstraling.

De Sportraad adviseert over de ontwikkeling van topsport- en breedtesportaccommodaties in Amsterdam. De kern is dat bestaande faciliteiten in de Schinkelscheg en het Amsterdamse Bos gezamenlijk kunnen bijdragen aan een prominente topsportlocatie.

Door deze accommodaties in samenhang te ontwikkelen en te organiseren onder de noemer “Sportas Amsterdam”, ontstaat volgens de Raad een toonaangevende sportplek die zowel topsport als breedtesport bedient en het internationale profiel van de stad versterkt.

Het volledige advies

20 min leestijd 28 pagina's

Advies Sportas Amsterdam

Wie wij zijn

De Sportraad Amsterdam is een onafhankelijk adviesorgaan dat door de gemeenteraad in 1952 in het leven is geroepen om te adviseren over de hoofdlijnen van het sportbeleid in Amsterdam.

Adviesonderwerpen

De Sportraad adviseert over elk terrein betreffende de sport, het sportbeleid en de organisatie van sport. De Sportraad zet zich actief in voor het bevorderen van sport in Amsterdam in al zijn veelzijdigheid. Zeker wanneer het stadsbrede beleidsonderwerpen zoals ruimtelijke ordening, verenigingen, jeugd, aanbieders, sportstimulering, evenementen, topsport, economie of Olympische ambitie betreft.

Wanneer adviseren wij?

  1. Het college van burgemeester en wethouders en gemeenteraadsleden van de centrale stad en bestuurders en raadsleden van stadsdelen kunnen zich wenden tot de Sportraad Amsterdam voor advies.
  2. De Sportraad Amsterdam werkt onafhankelijk, hanteert een eigen a-politieke agenda en hecht veel waarde aan zijn signaleringsfunctie. De hieruit voortkomende ongevraagde adviezen zijn naar onze mening van groot belang voor de sport in Amsterdam.

Samenwerking

De Sportraad Amsterdam heeft een structurele samenwerking met de Kenniskring Amsterdam (www.kenniskringamsterdam.nl).

Samenvatting

De Sportraad Amsterdam is van mening dat de bestaande top- en breedtesportaccommodaties in de Schinkelscheg en het Amsterdamse Bos in samenhang de potentie hebben om uit te groeien tot een prominente topsportlocatie die een belangrijke bijdrage zal leveren aan de internationale uitstraling van de stad Amsterdam. In januari 2007 is hier een advies over verschenen waarin werd voorgesteld deze accommodaties in gezamenlijkheid te ontwikkelen en te verenigen in de Sportas Amsterdam.

Het wordt nu hoog tijd om daadwerkelijk een begin te maken met het ontwikkelen van deze Sportas. Gezien recente ontwikkelingen op en rondom het gebied en in andere steden in Nederland, is het belangrijk om deze eenmalige – en dus unieke – kans niet aan de stad voorbij te laten gaan. Uniek omdat het stadsbestuur de mogelijkheid heeft om met relatief geringe investeringen een belangrijke bijdrage te leveren aan het (internationale) profiel van de stad. Hiervoor zijn nu eens een keer geen kostbare, langdurige en risicovolle projecten nodig, aangezien de basis van de infrastructuur hiervoor reeds aanwezig is. Een coherente ontwikkeling van de Sportas en de bijbehorende accommodaties – die voor een groot deel al bestaan - volstaat. Hiertoe doet de Sportraad in dit advies een zevental aanbevelingen. Procesmatig is bestuurlijke besluitvaardigheid vereist en moet een effectieve oplossing worden gevonden voor de versnippering van bevoegdheden met betrekking tot het gebied. Verder is het formuleren van een totaalvisie essentieel om de kracht van alle afzonderlijke initiatieven optimaal te benutten en de kwaliteit van de Sportas in zijn geheel te waarborgen.

De overige aanbevelingen richten zich op de inhoudelijke ontwikkeling van de Sportas. Thematisch dient de Sportas te worden ingericht rond toptalent in de sport, het onderwijs en de wetenschap. De versterkende werking die uitgaat van deze combinatie zal ook de breedtesport in het gebied ten goede komen. Op basis van enerzijds de bestaande infrastructuur in het gebied of de aanzet daartoe, en anderzijds de Olympische relevantie en potentie, heeft de Sportraad elf sporten geselecteerd die voorrang verdienen bij het inrichten van de Sportas. De accommodaties van deze sporten moeten worden ontwikkeld tot trainingsfaciliteiten van internationaal topniveau waar eveneens wedstrijden op ten minste het hoogste nationale competitieniveau kunnen worden georganiseerd.

Inleiding

In januari 2007 adviseerde de Sportraad Amsterdam de gemeente Amsterdam om het grote aantal reeds bestaande top- en breedtesportaccommodaties in de Schinkelscheg en het Amsterdamse Bos aan elkaar te verbinden en in samenhang verder te ontwikkelen tot een internationale toplocatie. Hiermee was het idee voor een Sportas in Amsterdam geboren. Destijds formuleerde de Sportraad dit als volgt:

“De Amsterdamse Sportraad is van mening dat het gebied zich als één krachtig geheel op sportgebied moet ontwikkelen en presenteren.”

“Zoals de Zuidas een internationale toplocatie voor wonen en werken is, zo moet de Sportas dit zijn voor de sport. Amsterdam kan zich hiermee in binnen- en buitenland presenteren en profileren.”

Met dit advies beoogde de Sportraad vooral het potentieel van het gebied onder de aandacht te brengen. Daarnaast riep de Sportraad alle belanghebbenden op de handen ineen te slaan. Een coherente ontwikkeling van dit gebied tot een internationale topsportlocatie zou niet alleen de afzonderlijke accommodaties kunnen versterken, maar tegelijkertijd ook de Olympische Ambitie van de stad een belangrijke impuls geven en een bijdrage leveren aan de internationale allure van de stad Amsterdam.

Effect advies 2007

De gemeente Amsterdam heeft vervolgens het idee voor de ontwikkeling van een Sportas omarmd. In het Sportplan 2009-2012 stelt de gemeente dat de Sportas een bruisend sportcentrum moet worden waar lokale en internationale evenementen naast elkaar plaatsvinden. Hiertoe heeft het om te beginnen een kansenkaart geschetst, waarin de mogelijke ontwikkeling van de Sportas is vastgelegd. Tevens wordt hier gepleit voor nauwe samenwerking tussen de diverse partners, omdat alleen dan de potentie van het gebied tot zijn recht kan komen. Het op gang brengen van deze ontwikkeling was de centrale opgave voor 20081.

In juni 2008 werd een plan van aanpak voor de Olympische Sportas vastgesteld door de bestuurlijke coalitie Zuidwaarts2. Hierin werden de ambities voor het gebied als volgt samengevat:

“In 2016 is de Olympische Sportas een gebied met topaccommodaties, goed bereikbaar met openbaar vervoer en langzaam verkeer, die elkaar versterken zodat de Olympische Sportas een vanzelfsprekende rol speelt bij nationale en internationale sportevenementen. In de Olympische Sportas is het CTO gevestigd met daarin sportbonden en andere sportgebonden organisaties.”

In januari 2010 publiceerde een projectgroep het ontwikkelingsplan De Olympische Sportas. Dit basisdocument begint met een analyse van problemen en kansen. Het eindigt met beleidsuitgangspunten en concrete acties om de ambities in te vullen. Deze acties tezamen zouden het zogenaamde Masterplan Openbare Ruimte Sportas moeten vormen. In de zomer van 2010 is de regisseur Olympische Ambitie benoemd tot formeel opdrachtgever van de projectorganisatie Sportas. Waar echter opdracht zou moeten worden gegeven tot het opstellen van genoemd Masterplan dat uiteindelijk leidt tot een uitvoeringsbesluit, is gekozen voor een meer afwachtende aanpak en het nemen van een uitvoeringsbesluit uit te stellen (tot medio 2013).

De Sportraad constateert dat het idee voor de ontwikkeling van een Sportas vier jaar geleden enthousiast is ontvangen. Sindsdien hebben verschillende partijen zich in uiteenlopende samenstelling bezig gehouden met verdere planvorming resulterend in meerdere studies. Waar het overgaan tot de uitvoering nu voor de hand ligt, wordt echter gekozen voor een afwachtende aanpak. De Sportraad is van mening dat hiermee een verkeerd signaal wordt uitgezonden dat de aanvankelijke ambitieuze doelstellingen met betrekking tot de Sportas doet vervagen. In overeenstemming met de Olympische Ambitie en ambities uit bestaande beleidsplannen (o.m. Structuurvisie 2040) adviseert de Sportraad daarom per direct een begin te maken met het daadwerkelijk ontwikkelen van de Sportas. Hiertoe doet de Sportraad een zevental aanbevelingen. De eerste drie richten zich op het proces, terwijl de laatste vier meer inhoudelijk op de ontwikkeling van de Sportas ingaan:

  1. Besluitvaardigheid - Masterplan
  2. Centrale regie
  3. Totaalvisie
  4. Sport, Onderwijs en Wetenschap
  5. Ambitieniveau
  6. Inrichting
  7. Communicatie / Marketing

1. Besluitvaardigheid - Masterplan

De Sportraad is van mening dat de Sportas een gebied is waarmee de stad Amsterdam zich internationaal kan profileren. Een Sportas van allure past in de Olympische ambitie die het college van Amsterdam zowel in het programakkoord als het heroverwegingstraject zegt te ondersteunen. Door bovendien serieus werk te maken van de Sportas zendt Amsterdam het belangrijke signaal uit dat er uiteindelijk maar één stad in Nederland in aanmerking komt voor de eventuele organisatie van de Olympische Spelen in 2028. Tot slot realiseert Amsterdam op deze manier - conform de doelstellingen van het Olympisch Plan - aantrekkelijke (sport)infrastructuur waar de bevolking over langere termijn van kan profiteren.

De Sportraad realiseert zich terdege dat omvangrijke investeringen in de ontwikkeling van tal van accommodaties op de Sportas op dit moment politiek wellicht minder gevoeglijk voorkomen. Het traineren van het proces is naar onze mening echter niet een wenselijk alternatief. Bovendien is het onnodig. Ook zonder omvangrijke investeringen kan een begin gemaakt worden met de daadwerkelijke ontwikkeling en positionering van de Sportas. Daartoe stelt de Sportraad voor een Masterplan op te stellen dat de basis vormt – en als handleiding zal dienen - voor de concrete ontwikkeling van het Sportasgebied.

Er is momenteel al een groot potentieel aan aantrekkelijke en adequaat uitgeruste sportaccommodaties voorhanden aan de Sportas. De uitbreiding of ontwikkeling van deze bestaande hardware heeft vooralsnog niet de prioriteit. Belangrijker is het om op korte termijn een duidelijke keuze te maken voor de sporten en bijbehorende sportprogramma’s die een hoofdrol moeten krijgen op de Sportas. Deze keuzes op het gebied van de zogenaamde software dienen leidend te zijn bij een verdere gestructureerde ontwikkeling van de Sportas (inhoudelijk wordt hier nader op ingegaan in aanbeveling zes). Om echter te voorkomen dat verschillende nieuwe initiatieven weer als losstaande exercities worden beschouwd is het echter nu van groot belang dat het stadsbestuur zich realiseert dat besluitvaardigheid op korte termijn essentieel is. Opstelling van een Masterplan teneinde een gestructureerde ontwikkeling te faciliteren is daarbij cruciaal.

De Sportraad adviseert de gemeente Amsterdam zich nogmaals expliciet en publiekelijk uit te spreken voor de ontwikkeling van de Sportas en daarbij duidelijke keuzes te maken voor inrichting resulterend in een Masterplan Ontwikkeling Sportas.

Assen van Amsterdam

De kracht van de Sportas wordt versterkt door de nabijheid van de Zuidas. Door deze twee levensaders van Amsterdam met elkaar te verbinden kan niet alleen een symbolische (fysieke) verbinding gelegd worden tussen werken in een stedelijke omgeving en ontspannen/recreëren, het biedt ook volop mogelijkheden om het Amsterdamse bedrijfsleven daadwerkelijk intensief te betrekken bij sport in de stad en de Olympische Ambitie. Omdat het Westelijk Havengebied bovendien geen reële optie is voor een Olympisch Dorp, blijft de omgeving van de Zuidas vooralsnog de enige overgebleven locatie. Een extra reden om alvast een begin te maken met de sportieve verbinding van beide assen.

2. Centrale regie

Bij herhaling is geconstateerd dat de ontwikkeling van een krachtige Sportas gebaat is bij een integrale aanpak. Enerzijds betekent dit dat alle relevante partijen bij het proces betrokken worden, terwijl het anderzijds ook heel duidelijk moet zijn wie de centrale regie voert. Voorwaar geen eenvoudige opgave aangezien er een groot aantal publieke en private partijen direct of indirect betrokken is bij de zeggenschap over – en de inrichting van - het gebied. Zo ligt een (groot) deel van de Sportas op Amstelveens grondgebied. Hoewel deze gemeente is aangesloten bij de coalitie Zuidwaarts en dientengevolge aan een deel van het voorbereidingstraject heeft deelgenomen, kent zij andere verantwoordelijkheden dan de gemeente Amsterdam. Deze laatste is niet alleen economisch eigenaar van de accommodaties op de Sportas, maar ook verantwoordelijk voor het Amsterdamse Bos. De Sportraad vreest dat deze versnippering van bevoegdheden ten koste gaat van zowel de kwaliteit van de faciliteiten aan de Sportas als van het tempo en de kwaliteit van de ontwikkeling van het proces.

De Sportraad adviseert de betrokken partijen alle relevante bevoegdheden met betrekking tot de Sportas over te dragen aan één overkoepelend orgaan en deze te belasten met de centrale regie.

Olympische Spoedwet3

In aanloop naar de Olympische Spelen in Londen in 2012 heeft de Engelse overheid de London Olympic Act bekrachtigd. Deze speciale spoedwet is ingesteld om de organisatie van de Spelen zo effectief mogelijk te laten verlopen. In het verlengde hiervan is een openbaar lichaam opgericht dat verantwoordelijk is voor het ontwikkelen van alle faciliteiten en infrastructuur die nodig zijn voor de Spelen en voor het gebruik na afloop hiervan. Dit Openbaar Olympisch Lichaam (OOL) heeft vergaande bevoegdheden overgedragen gekregen door de lokale overheden en is eindverantwoordelijk voor de coördinatie, uitvoering en nalatenschap. Een soortgelijke aanpak zou eveneens een uitkomst kunnen bieden voor de realisatie van de Sportas.

3. Totaalvisie

Er zijn nog steeds te veel losstaande initiatieven en ontwikkelingen gaande in het beoogde gebied van de Sportas. Niet alleen ontbreekt de regie, ook is de kwaliteit van deze initiatieven van uiteenlopend niveau. De besluitvorming over nieuwbouw van het Wagenerstadion en de daarmee samenhangende herinrichting van het sportpark Amsterdamse Bos staat gepland voor het voorjaar van 2011. Het is echter nog onduidelijk hoe het nieuwe stadion er uit komt te zien en op welke locatie in het Amsterdamse Bos het gesitueerd zal worden. Daarnaast zijn zowel het Frans Otten Stadion als het Amstelpark in de race om het nationaal tenniscentrum en bondsbureau van de KNLTB binnen te halen. En dan zijn er ook nog vergevorderde plannen voor de herinrichting van het gebied rondom het Stadionplein. De stichting Promotie Olympisch Gebied wil dit aangrijpen om een Olympische entree van de Sportas te realiseren rondom het stadion. Deze plannen kunnen echter niet los gezien worden van de ontwikkeling van de totale Sportas. Een gebrek aan samenhang zal uiteindelijk ten koste gaan van de kwaliteit en kracht van de Sportas. De Sportraad is dan ook van mening dat er nu een kans ligt om het gebied coherent en volgens een vooraf vastgesteld kwaliteitsniveau te ontwikkelen. Bijpassende infrastructurele aanpassingen zijn hierbij essentieel. Bovendien zal voorkomen moeten worden dat het huidige gebrek aan financiële middelen er toe leidt dat Amsterdam straks is opgezadeld met een Sportas die achteraf (net) niet blijkt te voldoen aan de ambities die de stad nastreeft.

De Sportraad adviseert om eerst een totaalvisie voor het hele gebied te laten ontwikkelen door een (beperkte) groep deskundigen.

4. Sport, Onderwijs en Wetenschap

Redenerend vanuit de Amsterdamse academische traditie, de directe nabijheid van de VU en het in 2009 geopende CTO Amsterdam is de Sportas uitermate geschikt voor het samenbrengen van toptalenten uit verschillende disciplines. Nergens in Nederland is immers de verbondenheid tussen (top)sport, onderwijs en wetenschap tastbaarder dan in de Sportas. Niet alleen zijn traditioneel studentikoze sporten als roeien en hockey goed vertegenwoordigd op de Sportas, ook ligt de VU direct tegen het gebied aan. De recente opening van het VU trainingscenter in het Olympisch Stadion is een eerste voorbeeld van de potentie die schuilt in het bundelen van krachten.

De plannen voor het NeSSI sluiten hier naadloos bij aan en natuurlijk passen ook de activiteiten en ambities van het CTO Amsterdam in dit plaatje. Deze en andere initiatieven zouden kunnen resulteren in de realisatie van één groot Nationaal Instituut voor de Sport (zie kader). Mocht Amsterdam worden aangewezen als naamdrager van de Olympische Spelen 2028 dan zal ook het Olympisch Vuur hier of in het Olympisch Stadion gehuisvest kunnen worden. Tot slot zijn ook samenwerkingsverbanden met andere disciplines denkbaar. De vlakbij gevestigde Gerrit Rietveld Academie herbergt bijvoorbeeld toptalent uit de kunsten en vormgeving. Kruisbestuiving zou het begin kunnen betekenen van het nader tot elkaar brengen van de sport- en cultuursector.

De Sportraad adviseert de kracht van de combinatie tussen sport en onderwijs/wetenschap te benutten en mede vanuit dit perspectief de Sportas te ontwikkelen.

Nationaal Instituut voor de Sport

Ter versterking van de Sportas zou de Sportraad graag zien dat er eveneens een Nationaal Instituut voor de Sport wordt geopend in het gebied. Dit zou een instelling dienen te zijn, zetelend in één gebouw, waar verschillende sportbonden samen gehuisvest zijn, sport(gerelateerd)onderwijs wordt verleend, sport(gerelateerd)onderzoek wordt verricht, sport(gerelateerde) faculteiten van de universiteiten en hoge scholen zetelen, een grote kantine/grand café (Sportpoort, zoals Nieuwspoort) waar sporters, bestuurders, onderzoekers en studenten elkaar dagelijks ontmoeten, een nationale sportbibliotheek is gevestigd en diverse sportfaciliteiten (in de nabijheid) aanwezig zijn. Het CTO Amsterdam zou hier uiteraard onderdeel van uit kunnen gaan maken.

5. Ambitieniveau

De in het Ontwikkelingsplan geformuleerde ambitie om topaccommodaties te creëren op de Sportas is nogal ruim. De Sportraad zou graag zien dat de accommodaties in de Sportas worden ontwikkeld tot trainingsfaciliteiten van internationaal topniveau waar eveneens wedstrijden op ten minste het hoogste nationale competitieniveau kunnen worden georganiseerd. De volgende argumenten liggen aan deze keuze ten grondslag. Ten eerste dient de huidige sportbeoefening centraal te staan. De mogelijke organisatie van de Olympische Spelen in 2028 is een stip aan de horizon die inspireert voor de jaren op weg daar naartoe. Ten tweede heeft de wethouder Sport onlangs de ambitie uitgesproken de Universiade naar Amsterdam te halen. Een Sportas van genoemd niveau is uitstekend geschikt om een groot deel van deze sportwedstrijden te herbergen. Tot slot beschikt Amsterdam over voldoende alternatieve locaties (Arena, Rai, Ziggo Dome) die, al dan niet tijdelijk, onderdak kunnen bieden aan grotere internationale sportevenementen die in het kader van het opbouwen van een trackrecord essentieel zijn voor de Olympische Ambitie van de stad. Dit ambitieniveau zal centraal moeten worden gesteld bij het formuleren van eerdergenoemde totaalvisie. Bij de verdere ontwikkeling van het gebied zal dit niveau als standaard moeten dienen voor alle nieuwe ideeën en initiatieven. Het is bovendien van belang om het ambitieniveau zo snel mogelijk te formuleren zodat lopende ontwikkelingen hieraan alsnog getoetst kunnen worden en er achteraf geen kostbare correctierondes hoeven te volgen.

De Sportraad adviseert de accommodaties aan de Sportas te ontwikkelen tot trainingsfaciliteiten van internationaal topniveau waar eveneens wedstrijden op ten minste het hoogste nationale competitieniveau kunnen worden georganiseerd.

6. Inrichting

Zoals eerder betoogd, zou de software mede leidend moeten zijn bij het inrichten van de Sportas. Hoewel het gebied een aantrekkingskracht dient uit te oefenen op alle sporters, ontkomt de stad er niet aan bij de verdere ontwikkeling in te zetten op een select aantal topsportprogramma’s. De stad in zijn geheel profiteert hiervan doordat de inwoners door middel van verenigingen en scholen (zie kader) worden betrokken bij de Sportas. Bovendien blijft het een gebied waar alle Amsterdammers graag komen om actief en passief te recreëren. Naar mening van de Sportraad zou Amsterdam voorrang moeten geven aan het realiseren van topfaciliteiten voor de volgende zeven sporten:

1. Hockey

Het Amsterdamse Bos is het hockeywalhalla van de wereld en van enorme waarde voor de sport in Amsterdam. De plannen voor de bouw van een nieuw nationaal hockeystadion op de Sportas moeten – binnen de kaders van de Totaalvisie Sportas en conform het uitgesproken ambitie- en kwaliteitsniveau - worden geconcretiseerd en zo spoedig mogelijk geïmplementeerd. Vertraging van deze plannen en de bouw geven andere gemeentes de gelegenheid hun doortastendheid te tonen door alternatieve plannen voor te leggen aan de hockeybond die wel voor onmiddellijke uitvoering in aanmerking komen. Hierdoor komt de informele toewijzing door de hockeybond van het nationaal hockeystadion aan Amsterdam onder druk te staan. Echter, minstens zo belangrijk is het om de verschillende nationale hockeyselecties aan de Sportas te verbinden. Excellente trainingsfaciliteiten zijn hiervoor een noodzaak en voor een groot deel al aanwezig. Het huidige aantal kunstgrashockeyvelden zou nog wel moeten worden uitgebreid. Tot slot zou het nieuwe hockeystadion – onder meer vanuit exploitatieoverwegingen - eveneens het nationale hockeycentrum en het bondsbureau moeten herbergen.

2. Roeien

Zonder dat hele ingrijpende aanpassingen nodig zijn beschikt de Sportas met de Bosbaan over een hoogwaardige trainingsfaciliteit voor de nationale roeiselecties. Amsterdam moet deze selecties willen behouden en kan dat realiseren door bij het verdelen van trainingsuren toproeien te allen tijde prioriteit te geven. Daarnaast dient de gemeente haast te maken met de renovatie van het huidige Olympisch Training Centrum.

3. Tennis

Het Frans Otten Stadion en Sportcentrum Amstelpark zijn twee van de gegadigden die momenteel meedingen naar de nieuwe vestigingsplaats van het nationale tenniscentrum en bondsbureau van de KNLTB. Aangezien tennis prima aansluit bij de sfeer en traditie van de Sportas, dient de gemeente er alles aan te doen deze faciliteiten naar de Sportas te halen.

4. Squash

De squashbond en het NOC*NSF zijn uitermate tevreden over de faciliteiten in het Frans Otten Stadion. Waar mogelijk dient de gemeente deze succesvolle samenwerking verder te ondersteunen.

5. Atletiek

In aanloop naar de (mogelijke) organisatie van het EK Atletiek in het Olympisch Stadion in 2016, zou de gemeente moeten trachten (een deel van) de atletiekprogramma’s van het CTO Papendal naar Amsterdam te halen. Veel atleten wonen en trainen nu al in Amsterdam.

6. Hippische sport

De Sportas herbergt twee maneges, terwijl ook de omgeving zich uitstekend leent voor verschillende disciplines van de hippische sport. Bovendien is gebleken dat Nederland in deze tak van sport in staat is structureel Olympische medailles te behalen. De realisatie van één hippische topfaciliteit aan de Sportas is derhalve in meerdere opzichten een interessante uitdaging.

7. Cricket

Het Nationaal Cricket Centrum is gevestigd aan de Sportas en fungeert regelmatig als trainingsfaciliteit voor de grote cricketlanden. Dergelijke invulling voldoet uitstekend aan het beoogde ambitieniveau van de Sportas.

Naast deze zeven sporten zou de gemeente eveneens serieus moeten overwegen om de komende jaren te investeren in faciliteiten voor een aantal andere sporten aan de Sportas. De Sportraad noemt er vier:

8. Rugby Sevens

Zeker de vrouwen Sevens beschikken over een aanzienlijke (Olympische) potentie. De gemeente zou zich sterk moeten maken om dit programma op te nemen in het CTO Amsterdam. Op termijn zal ook het Nationaal Rugby Centrum een plaatsje moeten krijgen op de Sportas.

9. Judo

Binnen het bestuur van judovereniging Kenamju wordt momenteel gesproken over een mogelijke verhuizing van een deel van de vereniging naar Amsterdam. De judovereniging Kenamju behoort sinds decennia tot de absolute Europese top en heeft vele Olympische medaillewinnaars voortgebracht. De gemeente dient de mogelijkheid van het huisvesten van deze vereniging met beide handen aan te grijpen, hen aantrekkelijke judofaciliteiten op de Sportas te bieden en te onderzoeken of dit aan het CTO Amsterdam kan worden gekoppeld.

10. Basketbal

Basketbal is van oudsher verbonden aan Amsterdam en moet behouden blijven voor de stad. Nieuwbouw van de Sporthallen Zuid conform het Masterplan biedt in dit opzicht veel mogelijkheden.

11. Zwemmen

Hoewel Amsterdam met het Sloterparkbad kan beschikken over een prima trainingslocatie, voldoet het – in combinatie met huisvesting op de Laan van Spartaan – in een aantal opzichten niet aan het ambitieniveau van het CTO. De stad zal dus op termijn een nieuwe topzwemfaciliteit moeten realiseren. Gezien de importantie van het zwemmen als Olympische sport, ligt het voor de hand de oprichting van een dergelijke faciliteit aan de Sportas te onderzoeken.

CTO in District Sportas / Zuidas

Het is belangrijk dat het CTO Amsterdam op korte termijn wordt ondergebracht in een fysiek onderkomen. Een tijdelijke oplossing kan gevonden worden in leegstaande kantoorpanden in het district Sportas / Zuidas. Op deze locatie worden woonfaciliteiten voor de CTO deelnemers gekoppeld aan een restaurant, medische voorzieningen en een ontmoetingsplaats. Dit sluit aan bij de essentie van het CTO en bevordert daarnaast de zichtbaarheid van het CTO.

7. Communicatie / Marketing

Tot slot moet worden geconcludeerd dat de term Sportas drie jaar na lancering nog altijd slechts bekend is bij een select groepje Amsterdamse sportliefhebbers. Een deel van het succes van de Sportas zal afhangen van de manier waarop de term gecommuniceerd (gemarket) wordt en vervolgens ingeburgerd raakt. Een bedrijfspand aan de Gustav Mahlerlaan is tegenwoordig een kantoor op de Zuidas, hét zakencentrum van Nederland met internationale allure. Om eenzelfde effect te creëren met de Sportas is een sterke communicatie- en marketingstrategie noodzakelijk. Zodat de marathon van Amsterdam, het WK roeien, de Copa Amsterdam, maar ook afslag s108 straks stuk voor stuk worden geassocieerd met de Sportas.

Een stevige positionering van de Sportas en daarmee de topsport kan bovendien tegelijkertijd een bijdrage leveren aan het draagvlak voor de Olympische Ambitie onder de inwoners van Amsterdam. Bijkomend voordeel is dat dit geen omvangrijke investeringen en infrastructurele aanpassingen vereist en er dus op zeer korte termijn mee kan worden begonnen.

Bijvoorbeeld door aan te haken bij de activiteiten van de Stichting Promotie Olympisch Gebied Amsterdam, die zijn activiteiten op dit moment nog beperkt tot het oorspronkelijke Olympisch Kwartier. Een integrale benadering inclusief de Sportas zou hier veel logischer en efficiënter zijn.

De Sportraad adviseert het begrip en de merknaam Sportas per direct stevig te positioneren met behulp van een effectief communicatie- en marketinginitiatief.

Amsterdamse Sportasweek

De introductie van een Sportasweek op alle Amsterdamse (basis)scholen zou onderdeel kunnen uitmaken van het marketingplan. Leerlingen krijgen een week lang iedere dag een sportles aangeboden in één van de sportaccommodaties gevestigd aan de Sportas. Een atletiektraining in het Olympisch Stadion, squashen en tennissen in het Frans Otten, roeien op de Bosbaan, hockeyen in het Wagener stadion en een (sport)college volgen aan de VU. Niet alleen raakt de jeugd zo bekend met de Sportas en met minder bekende en populaire sporten, ook kan aandacht gevraagd worden voor de unieke combinatie tussen sport, onderwijs en wetenschap in dit gebied.

Slotwoord

De Sportas biedt het huidige stadsbestuur een eenmalige – en dus unieke - kans om het internationale profiel van Amsterdam blijvend te veranderen. Omdat het merendeel van de faciliteiten er al ligt, kunnen met relatief kleine investeringen buitengewone resultaten worden geboekt. Door nu in te zetten op een coherente en kwalitatief hoogstaande ontwikkeling van de Sportas kan Amsterdam zich nationaal en internationaal profileren als een echte sportstad. Door tegelijkertijd het Amsterdamse onderwijs en bedrijfsleven actief te betrekken bij de ontwikkeling en het gebruik van de Sportas zal het draagvlak voor de Olympische Ambitie onder de bevolking toenemen. Een aansprekende Sportas levert daarnaast een belangrijke bijdrage aan de internationale allure van de stad Amsterdam.

De Sportas moet het buitengewone en tastbare resultaat zijn van de uitgesproken Olympische ambitie ongeacht een mogelijke toewijzing van de Spelen aan Amsterdam in 2028. De Sportas als erfenis van een Olympisch stadsbestuur.

Maart 2011

Samenstelling

LedenExpertise
mr. drs. R.D. (Robert) Geerlings (vz)Sport en recht, topsport, maatschappij
drs. A.S.M. (Arnoud) Sterk (vice vz)(Rijks)overheid, landelijk (top)sportbeleid, bewegingsonderwijs, verenigingen, infrastructuur
dhr. J.P.A. (Peter) Jansen MEMOnderwijs, jongeren, communicatie, accommodaties, verenigingen
dr. ir. C.J.M. (Lia) KarstenPlanologie, onderwijs, jeugd
dhr. M. (Mounir) DadiJongeren, maatschappij, overheid, topsport
mw. M.S. (Monica) VisserSportbonden, sportbeleid en uitvoering, overheid, topsport
dhr. Th.M.J.L. (Theo) van Uden MsmAccommodaties, planologie, exploitatie, doelgroepen
dhr. M.U. (Uri) CoronelBesturen topsport, gehandicaptensport, fundraising
dhr. F.J. (Frits) BarendMedia, communicatie, (top)sport
drs. J.S.I. (Jessica) GalSportmedische zaken en topsport
dhr. J. (Jan) DriessenCommunicatie, sportsponsoring, politiek, bedrijfsleven
drs. K. (Kirsten) van der KolkTopsport en onderwijs
mr. H. (Humberto) TanMedia, maatschappij, (top)sport
dr. C. (Cees) VervoornTopsport, onderwijs, fysiologie, Olympische en Paralympische Spelen

Secretariaat

drs. J.O.R. (Julius) Egan (secretaris)
drs. G.J. (Gertjan) Dol (beleidsadviseur)

Contactgegevens

Sportraad Amsterdam

Postadres:
Postbus 1530
1000 BM
Tel: 020-2518586
Email: info@sportraadamsterdam.nl
Website: www.sportraadamsterdam.nl

Bezoekadres:
Weesperstraat 101
1018 VN Amsterdam

Voetnoten

  1. Sportplan 2009-2012, p. 54-56 ↩

  2. Amsterdam, Amstelveen, stadsdelen Zuideramstel en Oud-Zuid, Amsterdamse Bos, Projectburo Zuidas, Olympische Coalitie en stichting Topsport Amsterdam. ↩

  3. De suggestie voor een Olympische spoedwet is mede tot stand gekomen met behulp van Boekel De Nerée ↩

Dit is de integrale tekst van het advies, overgenomen uit de PDF. Alleen de opmaak is aangepast voor het lezen op het scherm.

Praat mee

Heb je een tip of idee voor een advies?

De Sportraad luistert naar de stad. Is je iets opgevallen, of heb je een vraag of tip? Stuur ons gewoon even een bericht.