Advies Overlast Ed Pelsterpark

Aan: Dagelijks Bestuur Stadsdeel Oost
Betreft: Advies Sportraad Amsterdam overlast Ed Pelsterpark

Geachte mevrouw Elatik,

Met deze brief gaat de Sportraad Amsterdam in op het verzoek van stadsdeel Oost om een zienswijze te ontwikkelen op de overlast van het Ed Pelsterpark. De Sportraad neemt de klachten van omwonenden serieus en waardeert het dat het dagelijks bestuur, maar ook de deelraad van stadsdeel Oost zich inspant uitkomst te bieden in deze gecompliceerde kwestie. De inmiddels aangenomen motie Johan Cruyff Court IJburg van 8 november 2011 laat zien dat alle partijen de zaak hoog op nemen. Wij gaan er daarbij vooralsnog van uit dat overwegingen rond uitplaatsing of zelfs verwijdering van het Johan Cruyff Court (hierna JCC) slechts als optie worden onderzocht, maar niet als voornaamste oplossing worden gezien. De Sportraad is namelijk van mening dat uitplaatsing noch verwijdering van het JCC een structurele oplossing biedt voor de feitelijke problematiek. Dit standpunt wordt hieronder toegelicht, waarbij de huidige situatie op IJburg en de maatschappelijke waarde van sport voor woonwijken een doorslaggevende rol hebben gespeeld.

Aanbeveling 1

De Sportraad adviseert de schaarse sportieve voorzieningen die op IJburg gerealiseerd zijn te koesteren en op de kortst mogelijke termijn te investeren in uitbreiding van het aanbod, bijvoorbeeld door braakliggend terrein tijdelijk te benutten voor het aanleggen van sport- en speelveldjes.

De inrichting van buurten en wijken is van grote invloed op het sport- en beweeggedrag en daarmee op de gezondheid van mensen en de cohesie en leefbaarheid van buurten. Belangrijke determinanten voor het sport- en beweeggedrag van bewoners zijn de aanwezigheid van groen, speelplekken en parken die uitnodigen tot bewegen. Sport en bewegen leveren zo een bijdrage aan het ontstaan van sociale structuren, waar zeker een relatief nieuwe wijk als IJburg behoefte aan heeft. Het stadsdeelbestuur Oost erkent dit en heeft zich de laatste jaren met succes ingespannen voor de realisatie van enkele belangrijke en vooral noodzakelijke sportaccommodaties op IJburg. De druk op de bestaande voorzieningen blijft echter hoog. Belangrijke reden hiervoor is de wederom uitgestelde aanleg van de tweede fase, waarin een groot deel van de sportieve voorzieningen voor de bewoners van heel IJburg was voorzien.

De Sportraad maakt zich nog altijd zorgen over het gebrek aan sportieve openbare ruimte op IJburg¹. De verdere stijging van het aantal inwoners in combinatie met het – voor Amsterdamse begrippen – hoge percentage kinderen doen deze zorgen alleen maar verder toenemen. Bestaande sportieve voorzieningen dienen derhalve niet alleen te worden gekoesterd, het aantal moet zo snel mogelijk verder worden uitgebreid. Een omvangrijker en beter gespreid aanbod van kwalitatief goede sport- en spelvoorzieningen zal de concentratie van jeugd op bestaande voorzieningen doen afnemen en daarmee – op zijn minst een deel van – de overlast in het Ed Pelsterpark wegnemen. Het Theo van Goghpark biedt hiervoor een voor de hand liggende locatie, maar ook de vele braakliggende stukken grond op IJburg kunnen worden gebruikt voor de realisatie van (tijdelijke) sportvoorzieningen. Door deze in overleg met jongeren in te richten als sport- en speelveldje kan direct en efficiënt worden ingespeeld op de behoeften van de jongeren. Door de speelveldjes als tijdelijk te bestempelen wordt enerzijds tegemoet gekomen aan de behoefte aan meer sport- en speelruimte en anderzijds wordt vermeden dat langdurige procedures nodig zijn om bestemmingsplannen te wijzigen. Waarbij we het stadsdeel tegelijkertijd op de gevaren van tijdelijke voorzieningen willen attenderen. In dichtgegroeide oudere stadswijken is het invoegen van openbare sportplekken namelijk een vrijwel onmogelijke opgave gebleken. Een lange termijn oplossing en planning blijft daarom noodzakelijk.

Aanbeveling 2

De Sportraad adviseert met betrekking tot het Ed Pelsterpark te investeren in geluidswerende aanpassingen alsmede begeleide activiteitenprogramma’s in te voeren, teneinde de overlast van het JCC te beperken.

De aantrekkingskracht van een JCC leidt in combinatie met het gebrek aan alternatieven momenteel tot een hoge concentratie van jeugd in en om het Ed Pelsterpark. Dit succes kent echter een keerzijde in de vorm van geluidsoverlast voor een aantal omwonenden. Hoewel de Sportraad begrip heeft voor de klachten van deze bewoners, denken wij niet dat verplaatsing of verwijdering een bevredigende oplossing biedt. In de ruimtelijke bestemmingsplannen immers heeft het Ed Pelsterpark een sportief profiel gekregen, waar verplaatsing of verwijdering van het JCC niets aan verandert. Het uitplaatsen van het JCC en het vervolgens invoegen van een andersoortige sportvoorziening is behalve een kostbare operatie, vanuit overlast optiek een onbegrijpelijke interventie. Met of zonder JCC zal het naar verwachting een voor de hand liggende en aantrekkelijke ontmoetingsplek voor jongeren blijven.

Naar onze mening kan het stadsdeelbestuur met behulp van een aantal minder ingrijpende aanpassingen een aanzienlijk deel van de onvrede wegnemen en zodoende het JCC in het Ed Pelsterpark behouden. Onderstaande suggesties, die ook door de Johan Cruyff Foundation (hierna JCF) worden onderschreven, zijn hiertoe een aanzet (zie brief van JCF aan stadsdeel Oost d.d. 19 oktober 2011).

Een eerste logische aanpassing zou het aanbrengen van (natuurlijke) geluidsdempers zijn. De JCF heeft al aangegeven hiertoe een aantal maatregelen te kunnen nemen. Ook zou een akoestisch onderzoek zeer waarschijnlijk een aantal aanbevelingen opleveren die dit probleem verder kunnen beperken. Ten tweede is de Sportraad van mening dat de maatschappelijke waarde van openbare sport- en bewegingsvoorzieningen mede afhankelijk is van de activiteiten die worden georganiseerd, de kwaliteit van zowel begeleiding als beheer en de sociale omgeving. Het stopzetten van programma’s die hierin voorzien werkt volgens ons averechts. De Sportraad adviseert het programma van de JCF om gevarieerd aanbod te stimuleren weer in te voeren en daar de noodzakelijke begeleiding aan te koppelen, waardoor ook probleemgedrag van jongeren verminderd kan worden.

Ten slotte hecht de Sportraad er aan jongeren te betrekken bij het nadenken over andere oplossingen. Het stadsdeelbestuur doet er dan ook goed aan het aanbod dat de JCF hiervoor deed in voornoemde brief aan te nemen.

Aanbeveling 3

Waar sprake is van overlastgevend gedrag in de zin van overtreding van de geldende APV, adviseert de Sportraad om in overleg met buurtregisseur, politie en OM strikt te handhaven.

Bij het zoeken naar oplossingen dient het stadsdeel zich te realiseren dat de overlast die wordt veroorzaakt tweeledig is. Enerzijds de geluidsoverlast door voetballende jeugd, waarvoor hierboven al een aantal oplossingsrichtingen is aangedragen. Anderzijds overlast door jongeren die het park niet alleen gebruiken als ontmoetingsplaats, maar zich ook op en rond het park misdragen. In het laatste geval is de Sportraad van mening dat hiertegen opgetreden dient te worden en de geldende APV strikt gehandhaafd moet worden.

De Sportraad hoopt met deze aanbevelingen bij te dragen aan een snelle oplossing van de gesignaleerde problemen op het JCC in het Ed Pelsterpark. De Sportraad is desgewenst – voorafgaand aan de vaststelling van het finale toekomstscenario voor het JCC - bereid de advisering op dit onderwerp te vervolgen.

In afwachting van uw reactie verblijf ik,

mr. drs. R.D. Geerlings
Voorzitter
SPORTRAAD AMSTERDAM

Voetnoten

1. Sportraad Amsterdam: Problematiek Sportpark IJburg (2010), Sportraad Amsterdam: Naar een Sportieve Metropool (2009). ↩