Inspraakreactie concept beleidskader Hoofdgroenstructuur

Geachte mevrouw Van Doorninck,

Met gemengde gevoelens heeft de Sportraad kennis genomen van het concept beleidskader Hoofdgroenstructuur. Het document geeft terecht richting aan de wijze waarop groen geïntegreerd dient te worden in een verdichtende stad. Dit is belangrijk voor de leefbaarheid en gezondheid van Amsterdam en zijn inwoners. Sport en bewegen zijn dat echter evenzeer. Helaas moeten wij constateren dat het beleidskader dit onvoldoende erkent en sport ondergeschikt maakt aan groen. Hiermee zet het (onbewust) burgers en belangen tegen elkaar op.

Het stadsbestuur kiest ervoor om ontwikkelgebieden vol te bouwen met woningen en de ruimtelijke sportopgave af te wentelen op het groen. Vervolgens kiest het ervoor de groenbelangen leidend te maken, waardoor sport in alle opzichten aan het kortste eind trekt. Dit is geen ongelukkige samenloop van omstandigheden, maar een onzorgvuldige afweging van belangen. De Sportraad zal zich hiertegen blijven verzetten.

Dit doen wij onder meer door de politiek aan te sporen de discussie te blijven voeren over de fundamentele vraag wat voor stad Amsterdam wil zijn. En zich af te vragen wat dat betekent voor de wijze waarop we die stad ontwikkelen. Want een gezonde en aantrekkelijke stad waar vitaliteit en leefbaarheid voorop staan, vraagt om een andere aanpak. Dit vraagt om het vroegtijdig reserveren van voldoende ruimte voor sport, bewegen en groen binnen de plangebieden. Gebeurt dit niet dan is het onvermijdelijk dat het tekort aan sportvelden straks opgelost moet worden in bestaande groengebieden. Uit ervaring (Diemerpark) weten we dat dit belangen(behartigers) in de praktijk tegen elkaar opzet en dat niemand baat heeft bij de slepende procedures die hiermee gepaard gaan. Het stadsbestuur kan dit voorkomen door vanuit een heldere, integrale visie op de ontwikkeling van de stad de verschillende belangen evenwichtig tegen elkaar af te wegen.

Het beleidskader HGS doet dit onvoldoende en focust zich eenzijdig op de groenbelangen. Het creëert een instrumentarium dat bovenstaande onwenselijke ontwikkelingen zelfs in de hand werkt. De Sportraad wijst op een drietal fouten die hersteld moeten worden. Kort samengevat zijn dit de volgende:

1. De drie stappen methodiek draagt in de praktijk bij aan de verbanning van sport naar de randen van de stad en leidt tot botsingen tussen (behartigers van) het groen- en sportbelang;
2. Op een sportpark dienen de sportbelangen leidend te zijn;
3. De samenstelling en de toetsingscriteria van de TAC zijn onevenwichtig. Sport en bewegen dienen hierin gelijkwaardig vertegenwoordigd te zijn.

Hieronder lichten we deze drie onderdelen nader toe.

1.) Drie stappen methodiek

Hoewel consensus is bereikt over de drie stappen methodiek, voorziet het beleidskader zelf al dat de sportopgave in de toekomst gaat knellen. En dan gaat het er vanuit dat alle drie de stappen zorgvuldig en volledig worden doorlopen. In de praktijk is dit echter nu al niet het geval. In de meeste ontwikkelgebieden wordt stap 1 slechts ten dele of zelfs helemaal niet gerealiseerd. Intensivering (stap 2) biedt maar beperkt uitkomst, met als gevolg dat een veel groter deel - dan nu wordt voorgespiegeld - van de nieuwe sportruimte in de HGS gevonden dient te worden. Dit heeft de facto de volgende onwenselijke consequenties:

• Sport wordt uit de wijken gehaald en verbannen naar aangewezen sportlandschappen die aan de randen van de stad liggen. Dit heeft een negatieve invloed op het sport- en beweeggedrag van Amsterdammers en dus de gezondheid van Amsterdammers. Bovendien geldt dit met name voor mensen met een lagere sociaaleconomische status;
• De mogelijkheden voor vestiging, optimalisering en ontwikkeling van sport in die landschappen zijn te beperkt (maximaal drie velden, lage bezoekersdruk etc);
• Dit legt bovendien een onnodige druk op het – toch al schaarse – groen in de stad en zorgt ervoor dat de verschillende belangen en hun behartigers tegen elkaar opgezet worden. Met conflict, uitstel of zelfs afstel tot gevolg;
• Mede in het licht van bovenstaande is het zeer onwaarschijnlijk dat de totale sportopgave in deze zes sportlandschappen opgelost gaat worden. Alternatieven zijn niet voorhanden, waardoor een deel van de nieuwe Amsterdammers straks niet in zijn eigen stad kan sporten.

Welke aanpassing is nodig?

• Leg vast dat iedere ontwikkelgebied 100% van de eigen sportopgave dient te realiseren binnen de stappen 1 en 2, waarbij te intensiveren sportparken in of nabij het plangebied (maximaal drie kilometer vanaf het centrale punt) liggen.

2.) Type: Sportpark

Hoewel sommige passages uit het beleidskader lijken te erkennen dat de groei en ontwikkeling van sport niet beperkt mag worden door groenbelangen, geven veel andere passages aan dat groenwaarden leidend zijn. Deze onduidelijkheid baart zorgen en moet worden weggenomen. Het moge duidelijk zijn dat op een sportpark maar één belang leidend kan zijn, en dat is het sportbelang. Al het andere is hier aan ondergeschikt.

De druk op de sportieve ruimte in Amsterdam is groot en neemt alleen maar verder toe. In de praktijk blijkt steeds opnieuw dat alleen het inventariseren van bestaande sportparken de enige serieuze en concrete mogelijkheid is om ruimte voor sport toe te voegen in/rond ontwikkelgebieden. De stad kan het zich eenvoudigweg niet permitteren deze mogelijkheden verder te beperken door deze intensivering ondergeschikt te maken aan het groenbelang. Daarnaast streeft de stad naar optimalisatie van het gebruik van sportparken en het verbreden van de rol van sportverenigingen. Hiervoor is flexibiliteit ten aanzien van de inrichting en programmering noodzakelijk.

Welke aanpassingen zijn nodig?

• Maak op groentype sportpark de groei en ontwikkeling van sport en bewegen leidend;
• Classificeer alle Amsterdamse sportparken en sportterreinen als type sportpark;

3.) Technische Adviescommissie Hoofdgroenstructuur

De Technische Adviescommissie Hoofdgroenstructuur (TAC) is een invloedrijke rol toebedeeld bij de wijze waarop het groen in Amsterdam gebruikt mag worden. Zij toetsen nieuwe initiatieven op inpasbaarheid en zien erop toe dat de Hoofdgroenstructuur niet wordt aangetast. Hoewel het beleidskader stelt het brede spectrum aan wensen te waarborgen, zorgen zowel de samenstelling van de TAC als de te ruime toetsingscriteria in de praktijk voor een te eenzijdige focus op de groenwaarden. Dit is zeker ten aanzien van het type sportparken ongepast. Daarnaast is de argumentatie soms onnavolgbaar en zijn de procedures onnodig vertragend. Dit belemmert niet alleen de verdere groei en ontwikkeling van de sport, maar leidt ook regelmatig tot frustraties bij sportaanbieders.

Welke aanpassing is nodig?

• Beperk het mandaat van de TAC door ze voortaan niet meer te laten oordelen over het groentype sportparken.

De Sportraad Amsterdam hoopt met deze inspraakreactie een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van een aantrekkelijk en leefbaar Amsterdam. Uiteraard zijn wij altijd bereid om een nadere toelichting te verschaffen of meer in detail mee te denken.

Met vriendelijke groet,

drs. A.G.M. Telleman
Voorzitter
SPORTRAAD AMSTERDAM